چیستی، چرایی و چگونگی اسلام سیاسی از دیروز تا امروز

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران

2 گروه علوم سیاسی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی تهران

3 هیئت علمی دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی دانشگاه علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی تهران

چکیده

نوشتار حاضر بر آن است تا با پرسش از چیستی اسلام سیاسی، یک تعریف مشخص، و با بررسی زمان تولد و رشد و فراز و نشیب آن به فهم چرایی اسلام سیاسی برسد و چگونگی این اسلام را با به‌تصویرکشیدن انواع مختلفی از جریان‌های اسلام سیاسی و بیان شاخصه‌های آن، نشان دهد. فرض بر این است که این نوع از اسلام برخلاف نظریه های مطرح شده، پدیده ای نو نبوده و پیش از وقوع مدرنیته تا به امروز ظهور و حضور داشته و از شاخصه های معینی برخوردار بوده است. اهمیت این پژوهش در بررسی نظریه های برجسته در موضوع اسلام سیاسی و ارائه تعریف برآمده از آنها به سبب شفاف ساختن مرز میان اسلام سیاسی و آنچه برای پیشبرد اسلام هراسی از اسلام سیاسی تعریف می شود. روش ردیابی فرایند با مرور نظام مند تعاریف و نظریه های اسلام سیاسی به بازخوانی، کشف چگونگی آغاز، نقاط عطف و شناخت عوامل مهم و تاثیرگذار در فراز و فرود این مفهوم کمک بسزایی نموده و به عنوان یک روش، ابزار و تکنیک برای گرد آوری و تجزیه و تحلیل داده‌ها، با تمرکز بر توسعه نظریه، جستجو و ارزیابی شواهد به توضیح فرضیه ارائه شده پرداخته و نشان می دهد «اسلام سیاسی» به عنوان اصطلاحی نو اما مفهومی دیرپا، از شاخصه های مشخصی برخوردار بوده و تنها راهبرد آن مطابق با شرایط زمانی تغییر و در هر دوره ای به تناسب مقتضیات زمان و مکان به شیوه ای متفاوت بروز و ظهور یافته است.

موضوعات


عنوان مقاله [English]

The What, Why, and How of Political Islam From the Past to the Present

نویسندگان [English]

  • Arezoo Mojtahedi 1
  • Mohammad bagher Khorramshad 2
  • Majid Tavasoli roknabadi 3
1 Faculty of Law, Theology and Political Science Islamic Azad University, Science and Research Branch Tehran
2 Political science Law and political science Allameh tabataba'i university
3 Faculty Members of the College of Law, Theology, and Political Science at the Islamic Azad University, Science and Research
چکیده [English]

This article seeks to establish a clear definition of political Islam by examining its essence, analyzing its origins, growth, and fluctuations, and understanding the rationale behind its emergence. It further illustrates the nature of political Islam by delineating various Islamist movements and their defining characteristics. The study posits that, contrary to prevailing theories, political Islam is not a novel phenomenon but has existed since before the advent of modernity, enduring to the present day with distinct features. The significance of this research lies in its critical examination of prominent theories on political Islam and the presentation of a definition derived from them, which clarifies the boundary between political Islam and the distorted conceptions advanced to promote Islam phobia.



Employing the process-tracing method alongside a systematic review of definitions and theories of political Islam, this study reconstructs the concept’s historical trajectory, identifying its inception, pivotal turning points, and key factors influencing its rise and decline. As a methodological tool, process tracing facilitates data collection, analysis, and theory development, enabling the evaluation of evidence to explain the proposed hypothesis. The findings demonstrate that "political Islam," though a modern term, represents a long-standing concept with specific characteristics. Its strategies have evolved in response to temporal conditions, manifesting differently across periods in accordance with the exigencies of time and place.


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 25 تیر 1404
  • تاریخ دریافت: 18 فروردین 1404
  • تاریخ بازنگری: 17 تیر 1404
  • تاریخ پذیرش: 25 تیر 1404