جامعه‌شناسی سیاسی جهان اسلام

جامعه‌شناسی سیاسی جهان اسلام

بنیادی‌ترین چالش سیاسی دولت افغانستان در مبارزه با جرایم سازمان‌یافته فراملی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استاد علوم سیاسی دانشگاه جامعه المصطفی(ص) العالمیه
2 . فارغ التحصیل کارشناسی ارشد علوم سیاسی دانشگاه جامعه المصطفی(ص) العالمیه.
چکیده
حجم، عمق و گستردگی جرایم سازمان‌یافته فراملی در افغانستان و تلاش‌های کم‌ثمر دولت در مبارزه با آنها، پرسش از چالش‌های دولت افغانستان در مبارزه با این جرایم را مطرح می‌سازد. این نوشتار با روش جامعه شناختی از طریق مطالعات کتابخانه‌ای و با استفاده از گزارش‌ها و تحقیقات میدانی مؤسسات معتبر داخلی و بین المللی پی‌جوی مهم ترین چالش در این باره است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد؛ عقلانیت سیاسی قبیله‌ای، ریشه‌ای‌ترین مؤلفه تأثیرگذار بر سلطه ناسیونالیسم یاد شده است. نتیجه محتوم آن زایش و تولید فرهنگ سیاسی قومی و نژادی در این کشور بوده است. ساختارهای سیاسی و اداری به عنوان شکل‌دهنده مناسبات سیاست و قدرت، از دل فرهنگ سیاسی قومی و نژادی ظهور یافته که خود آشکارا انعکاس‌دهندة ارزش‌ها و باورهای قومی و نژادی در افغانستان است. چهره عریان‌تر سلطه این نوع ناسیونالیسم بر مناسبات سیاست و قدرت در تطبیق گزینشی قوم‌گرایانه قوانین رسمی این کشور، از اختصاص قوم‌گرایانه پروژه‌های توسعه‌ای ملی و کانالیزه شدن بازسازی و کمک‌های جامعه جهانی گرفته تا نگاه قوم‌گرایانه در برگزاری انتخابات‌ و برخوردهای تبعیض‌آمیز در نهادها و ادارات دولتی به خوبی قابل مشاهده است. در چنین وضعیتی، شکل‌گیری موازنه قدرت اقوام، تمرکززدایی ساختاری از قدرت سیاسی و توسعه و تقویت جامعه مدنی از جمله مهم‌ترین راه‌حل‌های مواجهه با این چالش برای دولت افغانستان در مبارزه با جرایم سازمان‌یافته فراملی ارزیابی می‌شود.
کلیدواژه‌ها

  • احمدی، عیدمحمد، (1378)، جرایم سازمان‌‏یافته فراملّی و عوامل آن، مجله معرفت، قم، مؤسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی(ره)، 1378، شماره 134.
  • اسمیت، آنتونی دی.، (1391)، ناسیونالیسم و مدرنیسم، ترجمه فیروزمند، تهران، نشر ثالث، ج1.
  • اشتریان، کیومرث، (1387)، رهیافت نهادی در سیاستگذاری نوآوری تکنولوژیک، فصلنامه سیاست، مجلة دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دوره 38، شماره 1، ص1-14.
  • پای، لوسین، (1370)، فرهنگ سیاسی و توسعه سیاسی، ترجمه مجید محمدی، نامه فرهنگ، شماره5و6 ، ص37 -47.
  • الجابری، محمد عابد، (1994م.)، تکوین العقل العربی، بیروت، دراسات الوحدة العربیة.
  • حاجیانی، ابراهیم، (1384)، جرایم سازمان‌یافته؛ مفهوم، مدل‌ها و تأثیرات آن بر ثبات سیاسی، فصلنامه مطالعات راهبردی، ش29، ص487 -512 .
  • خلیل‌زاد، زلمی، (1389)، درس‌هایی از افغانستان و عراق، ترجمه ع. سینا، کابل، روزنامه 8صبح، 26سرطان(تیر)، ص3 .
  • دانش، سرور، (1389)، حقوق اساسی افغانستان، کابل، انتشارات دانشگاه ابن سینا، چاپ اول.
  • دانشنامة آزاد ویکی‌پدیا، ذیل «جنبش روشنایی»؛ https://fa.wikipedia.org/wiki/
  • روا، اولیور، (1369)، افغانستان، اسلام و نوگرایی سیاسی، ترجمه ابوالحسن سروقدمقدم، انتشارات آستان قدس رضوی، چاپ اول.
  • سجادی، عبدالقیوم، (1380)، جامعه شناسی سیاسی افغانستان: قوم، مذهب و حکومت، قم، بوستان کتاب، چاپ اول.
  • شرکت کاکر، (2018م.)، گزارش تقنینی-قانون منع تبعیض، کابل، شرکت حقوقی و مشورتی کاکر، 20می.
  • شفق خواتی، محمد، (1399)، عقلانیت سیاسی و ساخت قدرت در افغانستان؛ دفتر اول: ماهیت، عناصر و مؤلفه‌ها، کابل، بنیاد اندیشه، چاپ اول.
  • کالهون، کِریگ، (1393)، ناسیونالیسم (ملی‌گرایی)، ترجمه محمد رفیعی مهرآبادی، تهران، انتشارات آشیان، چاپ اول.
  • کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان، (1397)، بررسی میزان تطبیق کنوانسیون «منع هر نوع تبعیض نژادی» در افغانستان 1397، کابل.
  • گرب، ادوارد، (1373)، نابرابری اجتماعی، ترجمه محمد سیاهپوش و احمدرضا غروی‌زاده، تهران، نشر معاصر.
  • ماتیل، الکساندر، (1383)، دایرة المعارف ناسیونالیسم، ترجمه نورالله مرادی، کامران فانی و محبوبه مرادی، تهران، وزارت خارجه.
  • مالشویچ، سینیشا. (1390)، جامعه شناسی قومیت، ترجمه پرویز دلیرپور، نشر آمه.
  • نقیب‌زاده، احمد، (1387)، درآمدی بر جامعه‌شناسی سیاسی، تهران، انتشارات سمت.
  • نیکفر، محمدرضا، (1396)، ناسیونالیسم، فدرالیسم و حق تعیین سرنوشت ـ بررسی انتقادی، رادیو زمانه، 13مرداد(اسد)؛ https://www.radiozamaneh.com/352847
  • هیوود، پل، (1381)، فساد سیاسی، ترجمه محمد طاهری و میرقاسم بنی‌هاشمی، تهران، مطالعات راهبردی، 1381.

 

  • «احمد ولی کرزی؛ سیاستمدار جنجال برانگیز»، بی‌بی‌سی فارسی، (12ژوئیه2011م.)؛

 https://www.bbc.com//persian/afghanistan/2011/07/110712_k01_wali_karzai_bio

  • «انتخابات پارلمانی در غزنی به صورت حوزه‌ای برگزار می‌شود»، بی‌بی‌سی فارسی، (25ژوئن2018م.)؛ https://www.bbc.com/persian/afghanistan-44601504
  • «بازی قومی و نفاق سیاسی در افغانستان»، بی‌بی‌سی فارسی، (27اکتبر2016م.)؛

https://www.bbc.com/persian/afghanistan-37786153

  • «چالش سهمیه‌بندی کنکور برای گروه‌های قومی افغانستان»، یورونیوز، (24/7/2019م.)؛

https://farsi.euronews.com/2019/07/24/challenge-for-afghan-ethnicities-quota-for-entering-university

  • «خویش‌خوری در استخدام کارمندان وزارت خارجه افغانستان»، دویچه وله، (3/6/2015م.)؛ https://p.dw.com/p/1FbHW
  • «سهمیه‌بندی کنکور افغانستان؛ توسعه عادلانه یا محرومیت دانش آموزان نخبه؟»، بی‌بی‌سی فارسی، (13دسامبر2018م.)؛ https://www.bbc.com/persian/afghanistan-46494832
  • «طرح نظام پارلمانی در افغانستان؛ انگیزه‌ها و واکنش‌ها»، بی‌بی‌سی فارسی، (18ژانویه2012م.)؛

https://www.bbc.com/persian/afghanistan/2012/01/120113_k02-afg-parliamentarism.shtml

  • «کمیته صیانت از آراء ولایت غزنی تشکیل شد»، بی‌بی‌سی فارسی، (28نوامبر2010م.)؛

https://www.bbc.com/persian/afghanistan/2010/11/101127_l09_ghazni_province_candidats_protest

  • «کمیسیون حقوق بشر افغانستان: سی‌ویک درصد از شهروندان مورد تبعیض قومی قرار می‌گیرند»، بی‌بی‌سی فارسی، (25مارس2019م.)؛

https://www.bbc.com/persian/afghanistan-47692739

  • «نهادهای انتخاباتی افغانستان: براساس مصلحت سیاسی اقدام نمی‌کنیم»، بی‌بی‌سی فارسی، (26 اکتبر2010م.)؛

https://www.bbc.com/persian/afghanistan/2010/10/101026_k02-karzai-ghazni-election

  • «وزارت خارجه در کنترل ارگ؛ آیا دیپلماسی فعال برمی‌گردد؟»، روزنامه صبح کابل، (6نوامبر2019م.)؛

https://subhekabul.com/%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B4/%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B4-%D8%B1%D9%88%D8%B2/mofa-and-pres-palace/

  • «یک نهاد انتخاباتی افغانستان به «گروه‌های فشار دولتی» هشدار داد»، بی‌بی‌سی فارسی، (9نوامبر2018م.)؛

https://www.bbc.com//persian/afghanistan/2010/11/101109_k02-afghan-election-interferences

  • «یوناما نتیجه بررسی‌هایش درباره حمله دهمزنگ را منتشر کرد»، اسپوتنیک، (19/10/2016م.)؛

https://web.archive.org/web/20170424002126/https://dari.sputniknews.com/opinion/20161019925626/

  • حکیمی، عزیز، (2014م.)، وزیری در جنگ؛ مروری بر کتاب جنجالی خاطرات رابرت گیتس(وظیفهDuty )، بی‌بی‌سی فارسی، (25ژانویه)؛

https://www.bbc.com/persian/afghanistan/2014/01/140125_zs_robert_gates_book_review

 

  • Anderson, J.E., (1975), Public Policy-making, Holt, Praeger, New York.
  • Cressy, Donald R, (1969),Theft of the nation, New York, Evanstone, 304.
  • Gellner, Ernest, (2005), Nations and Nationalism(2nd ed.). Blackwell. ISBN 1-4051-3442-9.
  • International Encyclopedia of the Social Sciences, New York; Macmillan, 1968, Vol. 12.
  • Lijphart, Arend, (1969), Consociational Democracy, World Politics, Vol. 21, No.2 (Jan).
  • Macpherson, C B., (1992),The Real World of Democracy”, House of Anansi Press Limited.
  • Smith, Anthony, (1991), National Identity, Las Vegas: University of Nevada Press.
  • Stenmark, Mikaeal, (1995), Rationality in Science, Religion, and Everyday Life”, University of Notre Dame Press.
دوره 9، شماره 18 - شماره پیاپی 18
فروردین 1400
صفحه 221-248

  • تاریخ دریافت 03 اردیبهشت 1399
  • تاریخ بازنگری 26 بهمن 1399
  • تاریخ پذیرش 25 آبان 1399