بررسی تطبیقی انقلاب های تونس و مصر در بستر ناآرامی های عربی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه علوم سیاسی و روابط بین‌الملل دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)

چکیده

با شروع دومینوی ناآرامی در سرزمین‌های عربی، تونس و مصر اولین دولت‌های عرب بودند که به عنوان خاستگاه و نقطه آغاز این طغیان‌ها دستخوش تحولات سیاسی و اجتماعی شدند. ناآرامی‌های مذکور در کشورهای تونس و مصر به نتایجی انجامید که از آنها به ترتیب با عناوین انقلاب‌های یاس و نیل یاد می‌شود. با توجه به اشتراکات سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کشورهای مذکور به نظر می‌رسد انقلاب‌های مورد بحث دارای ریشه‌های مشابه‌ای بودند. با این حال، روند تغییرات در کشورهای مذبور یکسان نبود. در حالی که ائتلاف جوانان و طبقه کارگر در آغاز و انجام ناآرامی‌های مذکور در کشورهای مورد بحث نقشی تاثیرگذار داشت اما نحوه برخورد ارتش با تحولات از یک سو و واکنش جریان-های اسلام‌گرا به فضای فراهم شده در پرتو این ناآرامی‌ها از سوی دیگر بیانگر وجود تفاوت در حوادث مورد بحث است. در این ارتباط، با آن که انقلاب تونس تنها اعتراض موفق در جهان عرب معرفی می‌شود اما بازگشت عناصر دوره پیش از انقلاب به قدرت در هر دو کشور نشان از الگوی جدید انقلاب‌های اصلاحاتی دارد که بدان اصقلاب گفته می‌شود. در مقاله حاضر سعی بر آن است در پرتو روش‌ پژوهشی توصیفی-تحلیلی و با اتکاء به شیوه‌های متقاطع قیاس و استقراء عناصر تاثیرگذار در بروز و هدایت ناآرامی در دو کشور تونس و مصر مورد بررسی قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Arab Comparative Analysis of Tunisia and Egypt Revolutions within the Arab Uprisings

نویسنده [English]

  • Mehdi Zibaei
Assistant Professor, Faculty of Social Science, Imam Khomeini International University, Qazvin, Iran
چکیده [English]

By starting the domino effect of uprisings in Arab countries, Tunisia and Egypt as a source of these revolts were the first states that had undergone sociopolitical changes. So, these uprisings had been led to the results that it is called, respectively, “Jasmine” and “Nile” Revolutions. It seems that these revolutions had stemmed from similar causes with respect to the social, political, economic and even cultural commonality within these countries. But, the results and trends of changes in Tunisia and Egypt have not been alike. Although the youth and labors coalition in commencing and conducting of uprisings within both states had an impressive role, the reaction of military and Islamic movements to these uprisings was different and led to a varied result. While the Tunisian revolution is considered as the only successful protest in the Arab world, coming back to power the figures who belonged to last regimes in both countries was a harbinger of rising the new type of reformist revolution that is called Refolution. This work tries, in the light of a descriptive - analytical manner and by relying on a crisscross style of induction and deduction, to study the impressive variations in breaking out and directing uprisings in both Tunisia and Egypt.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Arab Uprisings
  • refolution
  • Tunisia
  • Egypt
  • military