تحلیل سازوکارهای گفتمانی داعش (دولت اسلامی عراق و شام)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد گروه علوم اجتماعی، جامعه‌شناسی، دانشگاه گیلان

2 استادیار گروه علوم اجتماعی، دانشگاه گیلان

چکیده

پژوهش‌حاضر، به تحلیل گفتمان گروه داعش(دولت اسلامی عراق و شام) به عنوان یکی از جنبشهای سیاسی مذهبی شکل گرفته در دنیای اسلام می‌پردازد. جنبش فوق ضمن تاثیر پذیری از عوامل بین المللی، از یک فضای گفتمانی خاصی برخوردار است. اهداف اصلی پژوهش‌حاضر، شناسایی عناصرگفتمانی موجود درگروه داعش، مشخص‌ساختن پادگفتمان وگفتمان‌های مقابل گروه داعش، مشخص ساختن دال‌های مرکزی و شناور حاکم بر گفتمانِ گروه داعش وتعیین مفصل‌بندی حاکم بر گفتمان این گروه می‌باشد. برای تحقّق اهداف مذکور، از نظریه گفتمان لاکلائو و موفه ، به صورت توأمان به عنوان مبانی نظری و روش پژوهش بهره گرفته شد. این نظریه از سویی به دلیل تاکید برمفاهیمی نظیر دال مرکزی، دال های شناور، ضدیّت، هژمونی و... به عنوان مفاهیم کانونی برای تحلیل پدیده‌های سیاسی و اجتماعی در سطح کلان مناسب است و از سویی دیگربه علت برخورداری از مبانی روش‌شناختی، قابلیت استفاده از آن به عنوان روش تحقیق نیز وجود دارد. در این تحقیق، متون مربوط به مجلّة گروه داعش که به دو زبان انگلیسی و عربی، در 15 شماره توسط این گروه منتشر گردیده است؛ به عنوان جامعة آماری انتخاب گردید. یافته‌های پژوهش حکایت از آن دارد که دال مرکزی گفتمان حاکم بر داعش، خلافت ‌اسلامی است. دال‌های شناور در گفتمان گروه داعش نیز در ارتباط با دال‌ مرکزی فوق معنادار گشته و بر این اساس دالهایی نظیر دشمن- جهاد- هجرت و خلیفه (امام) به عنوان دال‌های شناور این گروه شناخته شدند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analysis of discoursive mechanism of ISIL (Islamic State of Iraq and Levant)

نویسندگان [English]

  • Esmaeil Ahmadipour Chahardeh 1
  • Mohammad Reza Gholami 2
  • Hadi Noori 2
1 Master of Arts in Social Sciences-Sociology,University of Guilan
2 Assistant Professor of Social Sciences, Faculty of Literature and Humanities, University of Guilan
چکیده [English]

The present study deals with the discourse analysis of the ISIL group's (Islamic State of Iraq and Levant). This research is aimed to identify the master and floating signifiers governing the ISIL group's discourse, and the articulation of the group's discourse. To achieve this goal, the features of the group dominant discourse have been identified. For this study, the combination of Laclau and Mouffe's discourse theory and Fairclough's Critical Discourse Analysis as theory and method were used. The English texts relating the ISIL group's magazine, which was published in two English and Arabic languages in 15 issues, were selected as the statistical population of the research. As findings show the Master Signifier of ISIL's dominant discourse is Islamic caliphate. Floating signifiers in ISIL discourse also become meaningful related to master Signifier, and hence the signifiers such as the enemy and jihad, the hijra and the caliph (imam) are considered as floating ones.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Master and floating signifiers
  • Laclau and Mouffe
  • Discourse of ISIL
  • Articulation