مقایسه خرده‌گفتمان‌های اسلامگرا در ایران (57-1332)؛ از سیاست گریزی تا سیاست ورزی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم سیاسی دانشگاه تربیت مدرس

2 دانشجوی دکترای گروه علوم سیاسی دانشگاه تربیت مدرس

چکیده

هدف این پژوهش، شناخت و معرفی کلی از وضعیت گفتمان اسلام­گرا در فاصله زمانی سال های 57-1332 ش است. گفتمان اسلام­گرا در این دوره متشکل از خرده­گفتمان­هایی بود که هرکدام واجد دال مرکزی و دال­های شناور بودند. نسبتی که هر یک از این خرده­گفتمان­ها با حوزه سیاست داشتند، به نوعی تعیین­کننده میزان نقش­آفرینی آنها در شکل­گیری انقلاب اسلامی است. این پژوهش ضمن تحلیل خرده‌گفتمان­های مذکور از منظر نظریه گفتمان لاکلا و موفه، در پی پاسخ به این پرسش اصلی است که خرده­گفتمان­های اسلام­گرا در سال­های 57-1332ش چه نسبتی با حوزه سیاست داشتند. یافته­های پژوهش نشان می­دهد از میان هفت خرده­گفتمان اسلام­گرا در دوره مذکور، خرده­گفتمان‌های اسلام حوزوی و حجتیه، سیاست گریز و خرده­گفتمان­های اسلام فقاهتی، ملی­گرا، مبارز، سوسیالیسم و چپ مسلحانه، سیاست­ورز بودند. از طرفی همه خرده­گفتمان­های اسلام­گرای سیاست‌ورز در انتخاب دال مرکزی متفاوت از یکدیگر بودند، اما در مواردی در دال­های شناور شباهت داشتند. روش این پژوهش از نوع توصیفی- تحلیلی و بر اساس مطالعه اسنادی-کتابخانه­ای است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Comparison of Islamist Sub-Discourses in Iran (1953-79); From apolitism to politism

نویسندگان [English]

  • jalil dara 1
  • majid poruz 2
1 modares university
2 tarbiat modares phd
چکیده [English]

This study deals with the general knowledge and introduction of the situation of Islamist sub-discourses in the period of 1953-79. The Islamist discourse at this time consisted of sub-discourses, each with central and floating signifiers. The relationship that each of these sub-discourses had with the politism in a way determines their role in the formation of the Islamic Revolution of 1979 in Iran. This analysis, while analyzing the mentioned sub-discourses from the perspective of Laclau and Mouffe's discourse theory, seeks to answer the main question of what relationship the Islamist sub-discourses had with the politism in 1953-79. The findings show that of the seven Islamist sub-discourses of the period, the sub-discourses of traditionalist- seminary and Hojjatieh Islam were apoliticized, and the sub-discourses of Islamic jurisprudence, nationalist, defiant, socialistic, and the armed left were politicized. On the other hand, all political Islamist sub-discourses in choosing the central signifier were different from each other, but in some cases they were similar to floating signifiers. The method of this research is descriptive-analytical and based on documentary-library study.

کلیدواژه‌ها [English]

  • words: discourse
  • Sub-Discourse
  • Islamism
  • apolitism
  • politism